« کولهام ، زنگه آب ، محیط ِ زیست »

بارور ِ انزلی ام ، کتاب ِ غازیانمه

چندر تره خوش دارمه ، تی نام ره اذانمه

فندیر اَ سیا روزگار ، ِفگیفته می جوانیه

بهارَ  ُپشت  سر بنام ، روبروی خزانمه .

( محمّد تقی بارور – نازوک ِ لافند ، پشت ِ جلد )

    از ویژگی ِ بارزو منحصر به فرد ِ شاعران ، نویسندگان ، پژوهشگران و هنرمندان ِ میهن عزیزمان " ایران " خاصه گیلان زمین ، عشق ِ عمیق و ناگسستنی شان با انسان ، طبیعت ، محیط زیست و هویت تاریخی می باشد .

 ( دوبیتی گیلکی )

مالا لوتکایا، جه خشکی جیگیفته

روخان، مورداب مئن، قوشا ویگیفته

تا سیا درویشان، ماشا بشانده

خالی آب بو، مالا هیچی نیگیفته .

( معنی فارسی )

ماهی گیر قایق را از خشکی باز پس گرفت

و میان رودخانه، مرداب با هر دو دست پارو زد

تا سیاه درویشان، تور در آب افشاند

همه جا فقط آب بود، ماهی گیر هیچ چیز نگرفت .

( نازوک ِ لافند – صفحات 153 و 152 )

 

 

    چهره‌ی محبوب و محجوب بندر مه آلود انزلی ، شاعر و هنرمند توانا ومردمی  « محمّد تقی بارور » ، سوّمین کتاب ِ خود به نام  « کولهام ، زنگه آب،  محیط ِ زیست » را روانه ی بازار ِنشر کرد.

 

جهان را بو گرفت گندیده از بو

محیط ِ زیست را نمانده یک قو

بسی ُکشتند رود و چشمه ساران

کنار ِ چشمه  تشنه مانده آهو .

(محمّد تقی بارور -  کولهام ، زنگه آب ، محیط ِ زیست ، پشت ِ جلد )

    مهندس « فرامرز کوچکی زاد » در صفحات ِ 27 و 28 کتاب ِ « معرفی یاران ِ دوشنبه » منتشره درتابستان سال 1393 خورشیدی ،درباره‌ی ایشان چنین  می نویسد :

    « محمّد تقی بارور در 27 خرداد ماه سال ِ 1304 در غازیان ِ بندر انزلی متولد گردید . وی بدون طی دوره ی مکتب خانه و مدرسه از سن ِ 9 سالگی وارد ِ بازار شد و در صنعت ِ کفاشی استاد کارِِ ِ ماهری گردید و با ایجاد یک کارگاه ِ کفاشی در سال ِ 1330 حدود 10 کارگرِ زیر دست خود داشت .

    محمّد تقی بارور ، با توجّه به اینکه دست از تحصیلات برداشته بود طبعی هنری داشته و به دقّت  به زمزمه های کارگران در کارگاه کفاشی ِ خود گوش فرا می داد و از سال ِ 1329 احساسات او برانگیخته شد و شروع به سرودن ِ اشعار ِ محلی در هر زمینه ای نمود . به لحاظ ِ عدم تحصیلات ِ لازم در آن زمان ناچار بود که اشعار خود را دائم تکرار کند تا در حافظه ی او قرار گیرد و به همین دلیل اکنون نیز بسیاری از اشعار ِ حتّی طولانی خود را از بر می باشد .امّا  استاد بارور به این تفکر قانع نشد و توانست در مدّت کوتاهی ، خواندن و نوشتن را بیاموزد و در حقیقت خودکفاشود .

    استاد بارور چون از محبوبیت ِ خاصی برخوردار شده بود در سال ِ 1344 با پیگیری بسیار طولانی توانست " انجمن ادبی آذرخش " را در بندرانزلی دایر کند که تعداد اعضای آن به 15 نفر هم رسیده بود . ناسازگاری‌های رژیم گذشته با انجمن شعر آذرخش، موجب از هم پاشیدگی ِ آن گردید . امّا ، استاد بارور هم‌چنان نسل جوان را تشویق به روی‌آوری به فرهنگ و ادب می نمود .

    استاد بارور، با برخورداری از احترام ِ جامعه ِ بندر انزلی، در بسیاری از فعالیت‌های اجتماعی شرکت داشته و در تصمیم‌گیری‌های همگانی همواره پیگیر و مصمم می باشد ....

.... محمّد تقی بارور تاکنون دو کتاب ِ شعر به زبان ِ محلی چاپ وتقدیم به اهالی هنر نموده است که به شرح زیر می باشند :

    1- نازوک لافند : بخش اوّل کتاب شامل اشعار نیمایی بوده و هشت شعر را در بر دارد . بخش دوّم خود به چند فصل تقسیم می شود که فصل اوّل اشعار کلاسیک و فصل دوّم ترانه های او و فصل سوّم دوبیتی های سروده شده توسط استاد بارور است .

 2- بالون صارا : شامل شش منظومه بلند به زبان ِ گیلکی  با نام های : شهید بالون ِ صارا ، منظومه های جوابیه ، باقباقو ، کوربی ، هفتاد سالگی و گیلکی چیستان می باشد ....»

بالون صارا سبزه ، زمین دشته

قشنگ تره ، جه صد هزار فرشته

آدم جه بوی خولیواش مستا به

بالون صارا نوگو ، بوگو بهشته .

( محمّد تقی بارور -  بالون صارا ، پشت ِ جلد )

    « هوشنگ عباسی » سردبیر ماهنامه ِ ره آورد گیل ، در صفحه ی 101 کتاب  « درآمدی بر ادبیات گیلکی » ، درخصوص ِ سبک ِ شعری ایشان چنین می‌نویسد:

    « .... شعر ِ محاوره ای و مناسبتی هم با تولید آثاری نمود داشته است ، از میان شاعران ِ این طیف می توان از محمّد تقی بارور ، محمّد کاظم  کاظم پور ، مصطفی رحیم پور ، امیر فخر موسوی ، یگانه  هادی پور ، شاد فومنی و چند تن دیگر را نام برد که با استفاده از فرهنگ ِ مردم لحظات ِ دل نشینی در آثارشان به وجود آورده اند ....»

( دو بیتی گیلکی )

گیلان جان ، تی درد چَن  قدر سنگینه

تی گولسار ، بولبول ، چی ره غمگینه

جه کلّه شقی ، جنگلا خون بی گیفت

کو قدّاره ، در جنگله آستینه .

( معنی فارسی )

گیلان جان ، دردت چقدر سنگین است

بلبل  ُگلزارت چقدر غمگین است

از خود سری خون سراسر جنگل را فراگرفت

کدام قداره در آستین ِ جنگل است .


( نازوک لافند – صفحات ِ 163 و 162 )

    سوّمین ِ اثر ِ « محمّد تقی بارور » ، « کولهام ، زنگه آب ، محیط زیست » نام دارد . این کتاب  در 84 صفحه و با شمارگان 500 نسخه از سوی انتشارات ِ حرف ِ نو، در رشت به زیور چاپ آراسته گردیده و در بهار ِ سال ِ 1394 به بازار ِ نشر روانه گردیده است .

    « کولهام ، زنگه آب ، محیط زیست » شامل مجموعه ِ مقالات و اشعار ِ       « محمّد تقی بارور » در خصوص دغدغه‌های همه ی عمر ایشان نسبت به : انسان ، طبیعت ، دریا، محیط ِ زیست و هویت ِ تاریخی است .

( هسا شعر )

تا شیرین آب ،

ماهی توکا نئگنه ،

روگا ، حسرت کشه

مورداب ایجگره ....

( معنی فارسی )

تا آب ِ شیرین

به مشام ِ ماهی نرسد

روگا، حسرت می کشد

مرداب از نبود ِ ماهی فریاد .

( کولهام ، زنگه آب ، محیط ِ زیست – صفحه ی 57 )

 

    با بررسی گذرا از زندگی و آثار  ِ ایشان و به ویژه کتاب « کولهام ، زنگه آب ، محیط زیست » این نتیجه مستفاد می شود که « محمّد تقی بارور » ، شاعر ی مردمی است که همواره با توجّه به مسایل اجتماعی و طبیعی پیرامون ِ خود ، دست به سرایش شعر می زند. وی از جایگاه ویژه‌و ارزشمندی در میان ِ مردم  ِ گیلان ، خاصه مردم  ِ بندر انزلی ، برخوردار است .

« گیلان جان »

بارور انزلی کی تا زنده یه

خوش داره ، او لبا کی با خنده یه

هر جگاه شادی ره راخاصی نهه

دیل خوشی و خنده خنده بنده یه

گیلان جان ، اَ میان بوبوقوزبارده

آدمه چی خیال ، کی درمانده یه

گم ترا چی بوبوسته ، ُای گیلان جان

مگر کی ، تی بال و پر بکانده یه

طاووس نشانی داشتی ، پرواز

یا ورف مئن ، تی مورغانه لکنده یه

یا کی ، تی مورداب تفاق دکفته

یا تی متوّلی ، خسته مانده یه

تو کی سرسبزی داری ، سربلندی

تی غم جه اَره ، فاکلاش رنده یه

تو دسته گول نی هی ، گابانه پا جیر

گاب چی دانه ، گولا کی چرنده یه

لاجان تی عروسه ، انزلی بهشت

هنده تی دریا کنار ، پابرانده یه

دریا کنارانا ، شوروم دکفته

شندره پاره پاره ، امین کنده یه

تی مورغ لانه ، مورغانه شال ببرد

تی کایتا سر پا مجان ، شرمنده یه

تی سازه آواز دیلا ، غم دره

کایتا کس ، تی آوازه بخوانده یه

فَور فَور ، گریه داری گیلان جان

تی سبزه دامن ، همیشه شورنده یه

ناجه داره ، باروره انزلی

به عشق تی خنده ، دایم زنده یه .

( کولهام ، زنگه آب ، محیط ِ زیست – صفحه ی 54 )

  ویژگی ِ بارز ِ قلم ِ « محمّد تقی بارور » در نگارش اعم از نظم و نثر ، سادگی بیان ، صراحت ِ کلام ، شهامت و صداقت ِ منحصر به فرد ِ جناب ِ ایشان می باشد . صرف نظر از چند اشتباه تایپی موجود در ، « کولهام ، زنگه آب ، محیط ِ زیست » ، این کتاب از جمله آثار ِ در راستای توسعه و ترویج « زبان ِ مادری – ماری زبان » می باشد . ( نگاه کنید به مقاله ی :« چرا زبان ِ گیلکی جایگاه آکادمیک ندارد ؟» در صفحات ِ 41 و 40و اشعارمتنوع به زبان ِ گیلکی به همراه 12 صفحه « واژه نامه »، مندرج در کتاب ِ مورد اشاره در بالا ) .

 

« سیاوش رضازاده – رشت »

                            پنجشنبه 14 خرداد ماه سال 1394 خورشیدی 

/ 2 نظر / 82 بازدید
هانيه حسن زاده

سلام زنده باد استاد رضازاده و پاينده باد استاد بارور. انشاله 120 ساله شوند